تست مجدد خصوصیسازی

 

دنیای اقتصاد- هدیه لطفی: سازمان خصوصی سازی با اعلام فهرست واگذاری337 بنگاه در سال 96، آخرین لیست از شرکت هایی را که باید تا پایان سال جاری واگذار شوند، منتشر کرد. در حالی که قرار بود سال گذشته آخرین سال خصوصی سازی باشد و واگذاری های دولتی به بخش خصوصی پس از گذشت 10 سال از اجرای قانون اصل 44 به اتمام برسد، با این حال به دلیل به پایان نرسیدن واگذاری شرکت های مشمول در این قانون، فهرست واگذاری های دولت در سال 96 دیروز منتشر شد.

هر چند در سال جاری با عرضه تعداد زیادی از بنگاه ها در مقایسه با سال های گذشته روبه رو هستیم، اما این امر به دلیل تفکیک بیشتر در شرکت های مشمول واگذاری صورت گرفته است. از سوی دیگر هر چند خصوصی سازی در سال گذشته به دلیل شرایط نامساعد اقتصادی نتوانست عملکرد مطلوبی در واگذاری های شرکت های مشمول اصل 44 داشته باشد، اما طبق اظهارات مشاور سازمان خصوصی سازی، این سازمان توانست 95درصد از تعهدات خود در بودجه آن سال را عملی کند. به این ترتیب در سال 95رقمی معادل 15هزار و 800میلیارد تومان از محل واگذاری ها به خزانه دولت واریز شده است (درآمد واگذاری دارایی ها اعم از دارایی مالی و سرمایه ای در بودجه سال 95 حدود16 هزار و 500 میلیارد تومان برآورد شده بود. از سوی دیگر سازمان خصوصی سازی در دیگر واگذاری های خود کارنامه ای مناسبی برجای گذاشت. به طور مثال واگذاری جایگاه های سوخت طی سال گذشته درآمد بالایی برای دولت به همراه داشت به طوری که در مجموع 132جایگاه به ارزش 720میلیارد تومان به بخش خصوصی واقعی واگذار شد. در سال جاری فهرستی از شرکت ها در شرایطی در نوبت واگذاری قرار دارند که انتظار می رود با توجه به پایان 10ساله زمان خصوصی سازی شرکت های دولتی، سال جدید این واگذاری ها با سرعت بیشتری انجام شود.

 

تفکیک واگذاری ها در سال جاری

بررسی فهرست بنگاه های دولتی منتشر شده در سال جاری حاکی از واگذاری 337 بنگاه است. بر اساس گزارش منتشر شده از سوی سازمان خصوصی سازی، 230 بنگاه در گروه یک و 107 بنگاه در گروه 2 قرار دارد. به استناد ماده دو فصل دوم سیاست های اجرایی اصل 44 قانون اساسی، دولت مکلف است تا 100 درصد سهام شرکت های «گروه یک» به بخش خصوصی واگذار شود. در شرکت های «گروه 2» اما مطابق تبصره های ماده 3 فصل 2 این قانون که دولت مجاز است به منظور حفظ سهم بخش دولتی در فعالیت های گروه 2 ماده 2، همچنان 20 درصد از سهام شرکت های حاضر در گروه 2 را در اختیار داشته باشد و مکلف است 80 درصد باقی مانده را به بخش های خصوصی، تعاونی و عمومی غیردولتی واگذار کند.

 

تفاوت های لیست واگذاری های امسال با سال های گذشته

بررسی روند واگذاری های امسال چند تفاوت اصلی با سایر سال های واگذاری دارد. در سال 96 لیست واگذاری شرکت ها به تفکیک بنگاه ها صورت گرفته است و از این رو شامل تعداد بیشتری است (به طور مثال در لیست جدید پشتیبانی امور دام کشور 102 بنگاه زیر مجموعه خود را واگذار می کند.به این ترتیب در حالی کمتر از 100شرکت در فهرست واگذاری ها قرار دارد که با احتساب زیر مجموعه شرکت های بزرگ این تعداد به 337بنگاه افزایش یافته است. همچنین در فهرست امسال واگذاری اماکن ورزشی، فرهنگی، شهرک های صنعتی استانی، بنگاه های زیرمجموعه سازمان صنایع کوچک و شهرک های صنعتی ایران و پشتیبانی امور دام کشور به چشم می خورد.همچنین واگذاری جایگاه های سوخت در سال جاری مطابق با سال گذشته ادامه دارد و قرار است امسال 37جایگاه دیگر نیز به بخش خصوصی واگذار شود.

 

بررسی شرکت های لیست واگذاری سال 96

در لیست واگذاری های مزبور، واگذاری شرکت های بسیار مهمی به چشم می خورد.بنگاه های زیرمجموعه بانک مرکزی، توسعه و نگهداری اماکن ورزشی کشور، نیروگاه ها، سازمان گسترش و نوسازی صنایع ایران، ملی صنایع پتروشیمی شرکت های گاز استانی، شرکت های توزیع برق، بنگاه های زیرمجموعه وزارت امور اقتصادی و دارایی و شرکت های زیرمجموعه سازمان صدا و سیما از جمله واگذاری های امسال هستند.

 

فهرست گروه های یک و دو

همان طور که اشاره شد از 337 بنگاه قابل واگذاری در سال جاری، 230 بنگاه در گروه یک و 107 بنگاه در گروه 2 قرار دارند. در این میان بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران با واگذاری 02/ 13درصد از بنگاه سرمایه گذاری ملی ایران (سما) و 5/ 48 درصد از بنگاه ملی انفورماتیک ایران در فهرست گروه یک قرار دارد.همچنین توسعه و نگهداری اماکن ورزشی کشوری با واگذاری پیست های اسکی، باشگاه های سوارکاری و مجتمع های ورزشی در این فهرست قرار دارد. سازمان گسترش و نوسازی صنایع ایران با واگذاری 12بنگاه، ملی پالایش و پخش فرآورده های نفتی ایران با واگذاری 37جایگاه سوخت، ملی صنایع پتروشیمی و ملی نفت ایران در مجموع با واگذاری 7بنگاه پتروشیمی نیز در این فهرست هستند.بر این اساس قرار است 34/ 14 درصد از سهام پتروشیمی تبریز، 10درصد از سهام پتروشیمی دهلران، 30درصد از سهام پتروشیمی فیروزآباد، 32درصد از سهام پتروشیمی هگمتانه، 20درصد از سهام صنایع پتروشیمی ابن سینا همدان و همچنین 100درصد از سهام دو شرکت پترو پارس و توسعه پترو ایران واگذار شود. پشتیبانی امور دام کشور نیز با واگذاری 102بنگاه زیر مجموعه از دیگر واگذاری های گروه یک است. در گروه 2 نیز بازرگانی دولتی ایران با 46 بنگاه و تولید نیروی برق حرارتی با واگذاری 24بنگاه از جمله این واگذاری ها هستند.

 

برترین واگذاری ها به تفکیک صنایع

بررسی روند واگذاری ها به تفکیک صنایع نیز نشان از آن دارد که صنعت برق با واگذاری 37بنگاه زیرمجموعه بیشترین واگذاری ها را در میان دیگر صنایع دارد که در این میان نیروگاه های برقی از استان های مختلف قرار دارد.گروه خدمات نیز از دیگر صنایعی است که بنگاه های قابل توجهی را برای واگذاری در سال جاری درنظر دارد. در این میان 27بنگاه از شرکت هایی از قبیل بازرگانی دولتی ایران، سازمان توسعه ونوسازی معادن وصنایع معدنی ایران، وزارت راه و شهرسازی و وزارت جهاد کشاورزی قرار دارند. صنعت ساختمان نیز 10بنگاه را برای واگذاری در سال جاری معرفی کرده است. همچنین در صنعت نفت و گاز نیز واگذاری جایگاه های سوخت به چشم می خورد.

جزئیات واگذاری ها به تفکیک استان

همچنین در بررسی فهرست بنگاه های مشمول واگذاری سال96به تفکیک استان نیز مشاهده می شود که استان تهران با 40شرکت، بیشترین آمار را به خود اختصاص داده است. در این میان می توان به شرکت های پتروپارس، بین المللی مهندسی ایریتک، ذخیره سازی گاز طبیعی، ملی صادرات گاز ایران، ملی توسعه صنایع پالایش نفت و دارایی های زیرمجموعه آن، خدمات هوایی پست و مخابرات، شرکت پست جمهوری اسلامی ایران، نمایشگاه های بین المللی جمهوری اسلامی ایران، دخانیات ایران، توسعه ایرانگردی و جهانگردی، ملی انفورماتیک ایران، چاپخانه دولتی ایران و انتشارات سروش اشاره کرد.پس از آن استان خوزستان با 9شرکت در رتبه دوم قرار دارد. می توان به شرکت های پالایش نفت آبادان، پالایش نفت خوزستان، توسعه پتروایران و نیروگاه ماهشهر اشاره کرد.

 

جزئیات واگذاری ها از نگاه مشاور سازمان خصوصی سازی

در همین زمینه سید جعفر سبحانی، مشاور سازمان خصوصی سازی در گفت وگو با «دنیای اقتصاد» درخصوص واگذاری های سال 96 این سازمان گفت: در سال جدید برنامه واگذاری 337 بنگاه را در برنامه داریم. طی سال های اخیر اطلاعات منتشر شده محدود به نام شرکت ها بود و واگذاری های زیرمجموعه ها مورد توجه قرار نمی گرفت. با توجه به اینکه طی سال های گذشته برای هر بنگاه یک مزایده و تعیین قیمت به صورت جداگانه صورت می گرفت، اقدام به انتشار اسامی بنگاه ها کردیم. وی در ادامه بیان کرد: سال گذشته تعداد شرکت های قابل واگذاری بیش از 200 شرکت بود که این تعداد در سال جدید به زیر 100 شرکت کاهش داشته است. سبحانی همچنین در ادامه و درخصوص عملکرد خصوصی سازی طی سال 95 بیان کرد: سازمان خصوصی سازی در سال گذشته یکی از بهترین کارنامه های دوره فعالیت خود را در زمینه تعهدات به دولت، واگذاری ها و تعداد برگزاری مزایده داشته است. برهمین اساس، از 16هزار و 500 میلیارد تومان تعهدات بودجه ای سازمان خصوصی سازی در سال 95، حدود 15 هزار و 800 میلیارد تومان به خزانه واریز شده که نشان از تحقق 95 درصدی تعهدات سازمان خصوصی سازی دارد. همچنین طی سال مزبور بیش از 76 درصد از واگذاری ها موفقیت آمیز بوده که این رقم نسبت به سال های 93 و 94 بسیار بالاتر است. مشاور سازمان خصوصی سازی درخصوص رویکرد دولت آینده به خصوصی سازی نیز گفت: قاعدتا هر دولتی که روی کار بیاید، باید خصوصی سازی را یکی از اولویت های اصلی خود قرار دهد. دولت یازدهم توسعه خصوصی سازی را یکی از اهداف بلندمدت خود مطرح کرده بود؛ با این وجود هر دولتی که فعالیت خود را آغاز کند باید خصوصی کردن شرکت ها را در برنامه های مهم خود قرار دهد.به گفته سبحانی حدود 120 شرکت از لیست مزبور، مربوط به شرکت هایی است که در سال 95 در واگذاری موفق نبوده اند.

 

این شرکت ها از برنامه واگذاری سال 1395 باقی مانده و به فهرست سال 1396 اضافه شده اند.

نکته 1: فهرست موارد قابل واگذاری موضوع گروه (1)، براساس اطلاعات موجود و مکاتبات انجام شده با دستگاه های اجرایی ذی ربط، منحصر به موارد مندرج در جدول فوق است (به استثنای سهام خرد زیر 5 درصد شناسایی شده مربوط به بنگاه های واگذار شده در سال های گذشته). بنابراین چنانچه موارد قابل واگذاری دیگری وجود داشته باشد و در جدول فوق درج نشده باشد، مسوولیت آن متوجه دستگاه های اجرایی مربوطه خواهد بود.

نکته 2: درصد سهام قابل واگذاری مندرج در جدول فوق، براساس اطلاعات موجود ذکر شده است. چنانچه بر اساس اطلاعات تکمیلی، مشخص شود که میزان سهام متعلق به دولت در این بنگاه ها متفاوت است، کل سهام متعلق به دولت در این بنگاه ها قابل واگذاری خواهد بود.